Nöbetçi Eczaneler
Aydın’ın Nazilli ilçesinde yürütülen Bozyurt Horasan Mezarlığı kazıları, bölgenin Erken Türk Dönemi ve fetih teşkilatlanmasına dair ezber bozan tarihi verileri gün yüzüne çıkarıyor. 13. Yüzyıldan 20. Yüzyıla kadar kesintisiz bir Türk yerleşimine ev sahipliği yapan alanda, kazı heyeti için 12 konteynerden oluşan modern bir kazı evi de kuruldu.
Nazilli’de Türk tarihinin köklerine ışık tutan Bozyurt Horasan Mezarlığı kazıları, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Geleceğe Miras Dairesi Başkanlığı ve Aydın Valiliği’nin güçlü destekleriyle tüm hızıyla sürüyor. İlk olarak 2023 yılında Aydın Müzesi Başkanlığı’nda ve Prof. Dr. Bülent Nuri Kılavuz’un bilimsel danışmanlığında başlayan kazı çalışmaları, bölgenin Türk fetih dönemini aydınlatması açısından hayati bir önem taşıyor. Çalışmaların daha sağlıklı yürütülebilmesi amacıyla bu yıl Bozyurt Mahallesi (köyü) içinde 12 konteynerden oluşan donanımlı bir kazı evi de faaliyete geçirildi.
Dandalaz Savaşı Sonrası Türk İskanı Başladı
Tarihi kayıtlara göre bölge, 1211 yılında gerçekleşen Dandalaz Savaşı’nın ardından yoğun bir Türk iskanına sahne oldu. 13. Yüzyılın ortalarından itibaren Türk boylarının yerleşmeye başladığı bölgede, eski adıyla “Mastavra” olarak bilinen yöre en yoğun yerleşim alanlarından biri haline geldi.
Türk fetih teşkilatının önemli bir kolu olan Ahi Zaviyeleri bu bölgede kurularak, arkadan gelen Türk boylarının civar köylere planlı bir şekilde yerleşmesini sağladı. Yürütülen titiz kazılar, fethi gerçekleştiren bu teşkilatlara ait çok önemli arkeolojik verileri ve yapı kalıntılarını bir bir ortaya çıkarıyor.
700 Yıllık Kesintisiz Kronoloji
Bozyurt Horasan Mezarlığı’nı emsalsiz kılan en önemli özelliklerden biri, alanın 13. Yüzyıldan 20. Yüzyılın başına kadar kesintisiz olarak Türk dönemine ait mezar taşlarını barındırması oldu. İlk başlarda bir “Zaviye Alanı” (dini ve sosyal merkez) olarak inşa edilen bölge, sonraki süreçte mezarlığa dönüştü. Kazılarda Erken Türk Dönemi’ne ait çok sayıda sırlı ve sırsız seramikler, mimari yapılar ve mezar taşlarının kronolojik gelişimini gösteren eşsiz eserler bulundu.
Roma ve Erken Hristiyanlık Dönemine Ait İzler de Var
Kazı alanı sadece Türk dönemiyle sınırlı kalmayıp, alt katmanlarında çok daha eski medeniyetlerin izlerini de barındırıyor. Kazı alanının kuzey bölümünde;
-
M.S. 185 civarına (Geç Roma Dönemi) tarihlenen, “Heron” formunda görkemli bir mezar anıtı,
-
M.S. 5. Yüzyıla (Erken Hristiyanlık Dönemi) ait “Hipoje” (yeraltı mezar odası) formlu bir mezar anıtı ve bu döneme ait 13 mezar tespit edildi.
Nazilli ve çevresinin Akdeniz ile Anadolu tarihindeki stratejik rolünü gözler önüne seren Bozyurt Horasan Mezarlığı kazılarının, ilerleyen dönemde bölge turizmine ve tarih yazımına çok büyük katkılar sunması bekleniyor.
